Rodzaje nawodnień

1. Charakterystyka rodzajów nawodnień

1. Charakterystyka rodzajów nawodnień

1.1. Nawadnianie zraszaczami

1.1.1. Zastosowanie zraszaczy

Zraszacze to podstawowy element systemów nawadniania ogrodów. Stosowane są także do nawadniania boisk sportowych i zieleni publicznej. Tereny trawiaste, aby zachowały estetyczny i zdrowy wygląd, poza nawadnianiem wymagają regularnego koszenia i szeregu zabiegów regeneracyjnych.

Z tego powodu do ich nawadniania znakomicie sprawdzają się systemy zraszaczy wynurzalnych, które nie przeszkadzają w wykonywaniu zabiegów pielęgnacyjnych. Podczas podlewania trzpień zraszacza wynurza się na określoną wysokość (od 5 cm do 30 cm) nad powierzchnię trawnika, a po zakończonej pracy chowa się z powrotem w zakopanej w gruncie obudowie z tworzywa sztucznego.

1.1.2. Podział zraszaczy

Z uwagi na zróżnicowane wymiary i kształty powierzchni do podlania istnieje możliwość wyboru dysz do zraszaczy o różnych wydatkach i zasięgach nawadniania.
Spośród wielu modeli zraszaczy wyróżnia się zraszacze statyczne (np. seria Rain Bird 1800, seria Hunter PRO SPRAY) oraz zraszacze obrotowe (pełnoobrotowe lub sektorowe np. seria Rain Bird 3500, seria Hunter PGJ i inne). Dodatkowo zraszacze obrotowe dzielimy na zraszacze turbinowe i młoteczkowe (zraszacz Rain Bird MAXI PAW).

1.1.3. Regulacja zasięgu i przepływu

W większości modeli zraszaczy istnieje możliwość regulacji zasięgu podlewania, a tym samym przepływu wody, nie tylko poprzez wymianę dyszy, ale także przez śruby regulacyjne.

  • Zraszacze w zależności od wybranego modelu lub dyszy mogą pracować jako pełnoobrotowe 360° lub w wybranym sektorze.
  • Zraszacze statyczne dodatkowo oprócz standardowego podlewania po okręgach posiadają możliwość montażu wkładek o polu podlewania w kształcie prostokąta, dzięki którym możliwe jest nawadnianie powierzchni trawiastych już o 1,2 m szerokości.
     

Podsumowanie:

  • zastosowanie zraszaczy : podlewanie powierzchni trawiastych

  • podział zraszaczy w zależności od budowy mechanizmu : zraszacze (statyczne lub rotacyjne), zraszacze rotacyjne (turbinowe, młoteczkowe)

  • możliwość regulacji zraszaczy : regulacja zasięgu promienia, regulacja przepływu, wymiana dysz w zraszaczach statycznych

1.2. Nawadnianie mikrozraszaczami

1.2. Nawadnianie mikrozraszaczami

1.2.1. Zastosowanie

Mikrozraszanie znajduje swoje zastosowanie w systemach nawadniania niedużych obszarów zieleni, w tym rabat, skalniaków, donic. Ze względu na małą wagę elementów istnieje możliwość zamontowania mikrozraszaczy nie tylko w pozycji stojącej na szpilce, ale także w pozycji odwrotnej - jako system nawadniania podwieszany w tunelach foliowych oraz szklarniach.

1.2.2. Budowa i wymagania

Mikrozraszacze to urządzenia o budowie modułowej, składające się z wzajemnie wymiennych części, dających wiele możliwości spersonalizowania systemu. System nawadniania mikrozraszaczami jest uniwersalny ze względu na małe wymagania wodne i liczbę wymiennych elementów (różnorodne wkładki i dysze). Instalacja nie wymaga wysokiego zakresu ciśnienia roboczego.

W nawadnianiu mikro urządzeniami niezwykle istotne jest dostarczanie czystej wody do instalacji. Aby system mógł prawidłowo działać niezbędne jest zastosowanie filtrów, np. filtrów dyskowych, filtrów siatkowych, z powodu małych otworów dysz oraz wysokiego ryzyka zatorów wywołanych użyciem zanieczyszczonej wody.

Firma HB-System poleca zastosowanie jednego z najpopularniejszych i najlepszych mikrozraszaczy na rynku polskim- mikrozraszacza Hadar 7110 firmy NaanDanJain.
 

Podsumowanie:

  • zastosowanie mikrozraszaczy: nawadnianie niewielkich obszarów, nawadnianie skalniaków, nawadnianie rabat, nawadnianie tuneli foliowych, nawadnianie szklarni
  • podział mikrozraszaczy ze względu na sposób montażu: zestaw montowany na szpilce w pozycji pionowej, zestaw podwieszany do nawadniania upraw pod osłonami
  • wymagania: niski zakres ciśnienia roboczego, małe wymagania wodne, konieczność stosowania filtów
  • montaż: budowa modułowa, szybki montaż nie wymagający narzędzi, unikalne połączenia bagnetowe

1.3.Kroplowanie- nawadnianie liniami kroplującymi, taśmami kroplującymi, kroplownikami indywidualnymi

1.3.Kroplowanie- nawadnianie liniami kroplującymi, taśmami kroplującymi, kroplownikami indywidualnymi

1.3.1. Zastosowanie systemu kroplowego

System automatycznego nawadniania kroplowego znajduje swoje zastosowanie jako narzędzie do precyzyjnego podlewania strefy korzeniowej roślin w stałych, małych dawkach wody. Emitery linii mogą być przykryte warstwą ściółki w celu redukcji transpiracji (parowania) i z powodów czysto estetycznych.

System kroplowy nadaje się wszędzie tam, gdzie roślinność jest wrażliwa na polewanie od góry, gdy jest ciężko dostępna (jej pokrój sprawia, że podlewanie ręczne lub od góry jest niemożliwe) lub wówczas kiedy mamy substrat glebowy małej miąższości-wykorzystywany jest na rabatach, w kwietnikach, na klombach, przy nawadnianiu żywopłotów, w systemach nawadniania dachów zielonych, na trawnikach o szerokości mniejszej niż 1 m, systemy nawadniania pól i upraw szklarniowych.

1.3.2. Podział systemu kroplowego, różnice między linią kroplującą, a taśmą kroplującą

System nawadniania kroplowego dzielimy na nawadnianie liniami kroplującymi, taśmami kroplującymi oraz kroplownikami indywidualnymi.

  • Taśmy kroplujące posiadają emitery wszywane oraz cieńszą ściankę od linii kroplującejLinie są wyposażone w kroplownik wtopiony w procesie produkcji bezpośrednio w ściankę, dzięki czemu emitery są mniej podatne na zapychanie i uszkodzenia mechaniczne.
  • Taśmy kroplujące polecane są do stosowania w instalacjach nawadniania upraw sezonowych, gdzie trwałość materiału jest mniej istotna niż cena. Żywotność taśm ocenia się na ok 2-5 lat w zależności od warunków atmosferycznych oraz stopnia nasłonecznienia, uszkodzeń mechanicznych i szkodników. Trwałość linii uwarunkowana jest stopniem zażelazienia wody- w przypadku, gdy stężenie żelaza jest nieduże może być to nawet kilkadziesiąt lat.

1.3.3. Kroplowniki indywidualne

System nawadniania kroplownikami indywidualnymi stosowany jest do nawadniania roślin o nieregularnej rozstawie na rabatach, do nawadniania roślin w szklarniach i tunelach foliowych oraz do systemów nawadniania donic. Odpowiednio dobrany kroplownik wkłuwamy w rurę polietylenową po uprzednim wykonaniu otworu o średnicy nie większej niż 3 mm. Do kroplownika zależnie od potrzeb mocujemy pojedynczy wężyk, dwójnik, czwórnik lub pozostawiamy emiter bez elastycznego przewodu. Wężyki zakończone kroplospływami możemy umieścić w strefie korzeniowej rośliny, aby nawadnianie stało się jak najbardziej precyzyjne i efektywne.

W przypadku, gdy rośliny mają większe wymagania wodne niż 8 l/h można zastosować do nawadniania jednej rośliny kilka kroplowników. Istnieje także możliwość zasilenia z jednego emitera dwóch roślin przy użyciu podwójnego wężyka.

Przewody kroplujące dzielimy według wydatku z emitera oraz rozstawu emiterów. W zależności od częstotliwości występowania kroplownika i jego przepustowości można układać określone przez producenta ciągi.

1.3.4. Kompensacja ciśnienia

Ważnym aspektem dla nawadniania kroplowego jest kompensacja ciśnienia. Zapewnia ona w przypadku ciągów powyżej 80 mb. równomierną emisję wody z emiterów, które znajdują się w dalszej odległości od źródła wody. Kompensację ciśnienia posiadają niektóre linie kroplujące oraz kroplowniki indywidualne o określonym wydatku wody. Wynika ona ze specjalnej budowy emiterów, które przepuszczają wodę pod stałym ciśnieniem wody.

1.3.5. Nawadnianie podziemne

Linie kroplujące dają możliwość nawadniania podziemnego, w miejscach, gdzie nawadnianie zraszaczami jest niemożliwe. Specjalistyczne modele o dostosowanej budowie kroplowników polecane są do nawadniania wąskich trawników, pasów przy jezdni, dachów zielonych. Zależnie od modelu można spotkać się z różną technologią obrony emiterów przed wrastającymi korzeniami roślin- blaszki metalowe, substancje chemiczne etc.

1.3.6. Wymagania

Filtracja wody w przypadku nawadniania kroplowego jest niezwykle istotna. Ważne jest aby wyłapać związki żelaza, wapnia, manganu oraz wszelkie zanieczyszczenia organiczne, które mogą wpływać na zatykanie się kroplowników i skracanie żywotności systemu. Kolejnym istotnym czynnikiem wpływającym na trwałość systemu jest ciśnienie robocze. W przypadku za wysokiego ciśnienia należy zastosować reduktor ciśnienia.
 

Podsumowanie:

  • zastosowanie nawadniania kroplownikami: nawadnianie rabat, nawodnienia żywopłotów, nawadnianie podziemne, nawadnianie donic, nawadnianie upraw szklarniowych
  • podział systemu nawadniania kroplowego: taśmy kroplujące, linie kroplujące naziemne, linie kroplujące podziemne, kroplowniki indywidualne
  • różnice między taśmami a liniami kroplującymi : trwałość, budowa emiterów, grubość ścianki, zastosowanie
  • modele urządzeń kroplujących: różnice w długości maksymalnej ciągów, różny rozstaw emiterów, różny wydatek z emiterów
  • zastosowanie kroplowników indywidualnych: możliwość stosowania wężyków
  • kompensacja ciśnienia: opcja dostępna w niektórych modelach linii kroplujących i kroplowników indywidualnych, wyrównanie ciśnienia
  • zalety stosowania nawadniania kroplowego: oszczędność wody, ograniczenie strat wody, małe wymagania wodne, precyzyjność nawadniania, zmniejszenie ryzyka porażenia roślin i chorób
  • budowa linii kroplujących: wtapiane emitery w procesie produkcji, w przypadku linii podziemnych ochrona przeciw wrastającym korzeniom, stały rozstaw kroplowników, możliwość wyboru modelu z kompensacją ciśnienia
  • zalety stosowania kroplowników: precyzyjne podawanie wody do strefy korzeniowej rośliny, możliwość indywidualnego rozstawu kroplowników