Jak dobrać oświetlenie w ogrodzie?

Jak dobrać oświetlenie w ogrodzie? 

O oświetleniu ogrodowym myśli się zazwyczaj za późno, czyli wtedy kiedy zakładany ogród uzyska już ostateczną formę. Często okazuje się, że pięknie ukształtowane rabaty trzeba rozkopać, aby położyć kable doprowadzające prąd, a podjazd częściowo rozebrać, żeby zamontować oprawy reflektorów. Warto więc zaprojektować oświetlenie wraz z ogrodem przed rozpoczęciem prac.

Najpierw musimy rozstrzygnąć problem napięcia, jakim będziemy zasilać oświetlenie. Zaletą instalacji wysokonapięciowej (230 V) jest to, że nie musimy ograniczać liczby i mocy lamp w ogrodzie. Nie można jej jednak używać do podświetlania oczek wodnych. Instalacje niskonapięciowe (12 lub 24 V) mają ograniczony zasięg (ok. 30 m), a suma mocy podłączonych lamp nie może przekraczać mocy transformatora.

Wszystkie instalacje w ziemi najlepiej układać w rurkach PCV. Dzięki temu nie uszkodzimy ich podczas prac ogrodowych, a jeśli zajdzie potrzeba wymiany przewodu, nie trzeba będzie ponownie rozkopywać podłoża. Aby oświetlenie było energooszczędne, zamiast opraw na zwykłe żarówki warto zastosować takie, które są przystosowane do świetlówek kompaktowych lub żarówek halogenowych. 

Równie ważny jak samo źródło światła jest sposób jego rozmieszczenia. Po pierwsze, nie można przesadzić z ilością lamp, inaczej nad ogrodem powstanie świetlista łuna. Po drugie, zamiast oświetlać całą przestrzeń, lepiej „wydzielić” światłem poszczególne zakątki. Po trzecie, światło nie może oślepiać, dlatego zamiast umieszczać lampy na wysokości wzroku, lepiej ustawić je nad głową albo bardzo nisko i skierować w bok lub w dół.

Najważniejszy jest dobór oświetlenia do stylu ogrodu i budynku. W małych ogrodach i ciasnych zakątkach należy wybierać drobne oświetlenie punktowe, które można zamontować w murach, ogrodzeniu lub podłożu. Niewielkie rozmiary takiego rodzaju lamp dają możliwość zastosowania na danym obszarze kilku, albo kilkunastu źródeł światła o mniejszej mocy, co sprawi, że taka aranżacja optycznie powiększy ogród. Drobne lampy ogrodowe mają dodatkową zaletę, są bardzo wytrzymałe, można je zastosować na podjeździe, nie zajmują miejsca i są bardzo proste w montażu. Dzięki zróżnicowanej gamie kolorów oświetlenia, możemy uzyskać ciekawe efekty wizualne.

Oprawy montowane w nawierzchni są przystosowane do dużych obciążeń, aby nie uległy zniszczeniu, gdy przejedziemy po nich kołem samochodu, pamiętajmy tylko o doborze małej mocy, aby nie oślepić kierowcy oraz przechodzących osób.

Punktowe lampy o niskiej mocy świetnie sprawdzają się również wmontowane w mur z boku schodów. Doskonale oświetlą wejście po stopniach, nie będą razić w oczy, a sposób montażu nie utrudni w żaden sposób użytkowania.

Zastosowane w aranżacji oświetlenie ASTRUM oprawa najazdowa/podwodna LED 0,3W biały.

Zastosowane w aranżacji oświetlenie PALM kinkiet.

Wyjątkową zaletą oświetlenia ogrodowego jest możliwość montażu również w oczku wodnym lub fontannie. Niskie napięcie łączy ze sobą bezpieczeństwo i prostotę systemu. Jest bardzo szybkie i łatwe w samodzielnym montażu. Do wyeksponowania roślinności w zbiorniku wodnym zalecane jest stosowanie oświetlenia wbudowanego w kaskadę lub w krawędzie boczne i skierowanego poziomo.

Zastosowanie punktowych lamp o małej mocy (do zabudowy):

  • podjazdy
  • schody
  • ścieżki
  • w małych ogrodach
  • w nawierzchni i podłożu

Zastosowanie punktowych lamp o małej mocy (podwodnych) i reflektorów podwodnych:

  • oczka wodne, fontanny
  • wszelkiego rodzaju zbiorniki wodne 

Zastosowany w aranżacji reflektor kierunkowy PROTEGO LED oświetlający kaskadę wodną.

Zastosowany w aranżacji FOKUS reflektor kierunkowy do oświetlania szerokiej ścieżki.

Reflektory najczęściej stosowane są na podłożu lub w oczkach wodnych i doskonale sprawdzają się w oświetlaniu dominanty architektonicznej. Wyeksponują w mroku ozdobne krzewy, drzewa, kamienie dekoracyjne, rzeźby, fontanny i kaskady wodne.

Reflektory kierunkowe mają szeroki wybór oświetlenia o zróżnicowanej mocy w zależności od zapotrzebowania. Reflektory o średniej mocy ciekawie oświetlą szeroką i prostą nawierzchnię montowane przeciwlegle na krawędziach.

Reflektory kierunkowe o dużej mocy i dalekim zasięgu najlepiej stosować do oświetlenia wysokiego drzewa albo rzeźby usytuowanej np. na środku stawu.

Reflektory obrotowe 360 są bardzo uniwersalne i sprawdzą się w ogrodzie w którym sezonowo można eksponować światłem kolejno krzewy i drzewa na jednej rabacie w zależności od upodobania, np. w letnie wieczory reflektor podkreśli piękno kwiatów piwonii, a zimą skierowany na wyższe krzewy i drzewa iglaste pozwoli cieszyć się widokiem ośnieżonych roślin zimozielonych.

Zastosowanie oświetlenia reflektorów ogrodowych (w murach i w podłożu):

  • korony drzew
  • krzewy i kwiaty
  • rzeźby
  • fontanny, kaskady
  • ozdobne ściany i donice
  • w oczkach wodnych

A jak oświetlić trawnik i altanę? Najlepszym sposobem jest zastosowanie ogrodowych lamp stojących, które wytyczają krawędź nawierzchni – oprawy koniecznie powinny być wyposażone w daszki i rastry kierujące światło w dół. Mają zróżnicowane wysokości, wielkości i formy. Sprawdzą się też do świetlenia krętych ścieżek między rabatami montowane naprzemiennie po obu krawędziach.

Zastosowanie lampy ogrodowych stojących:

  • trawniki
  • ścieżki
  • tarasy i balkony
  • podjazdy
  • place

Oświetlając trawnik, powinniśmy pamiętać, aby nie oświetlać całej murawy, gdyż zniweczy to inne efekty, które chcemy osiągnąć, podświetlając placyki, oczko wodne czy nawierzchnie. Warto jednak przyjrzeć się ogrodowi po zmroku i ocenić, czy nie dominuje w nim ciemna plama nieoświetlonej murawy. Aby tego uniknąć wystarczy jeden lub dwa dyskretnie rozmieszczone reflektorki lub lampy pachołkowe, a najlepszym rozwiązaniem będą bardzo dekoracyjne lampy z serii Round albo Oval. Stanowią nie tylko efektowne oświetlenie, ale są również ciekawym akcentem architektonicznym, najlepiej wyglądają trawniku, albo wkomponowane w rabaty z roślin ozdobnych.

Zastosowanie dekoracyjnych lamp ogrodowych (na podłożu):

  • na tarasy i balkony
  • do ogrodów zimowych
  • na werandzie
  • na trawniki
  • do kompozycji z roślinami ozdobnymi
  • na krawędziach basenów, oczek wodnych, stawów 

Zastosowany w aranżacji CYLON LED reflektor obrotowy 360 Polimer IP44.

Zastosowane w aranżacji dekoracyjne lampy z serii Round albo Oval.

Oświetlenie w ogrodzie nie tylko poprawia jego walory estetyczne, ale przede wszystkim zapewnia bezpieczeństwo użytkownikom, małym dzieciom czy zwierzakom domowym. Umiejętnie rozmieszczone lampy prowadzą do najpiękniejszych miejsc w ogrodzie. Zachęcają, by rozkoszować się chłodem wieczoru i zjeść kolację na tarasie. Bez światła ogród na długie nocne godziny stałby się martwy, dlatego warto przemyśleć aranżację oświetlania w ogrodzie, aby w pełni korzystać z jego zalet.

Montaż oświetlenia - Dobór transformatora

Pierwszym elementem, który składa się na niskonapięciową instalację oświetlenia ogrodu jest transformator. Zadaniem tego urządzenia jest zmiana wysokiego napięcia pochodzącego z instalacji na niskonapięciowe biegnące za transformatorem. Przy wyborze rodzaju transformatora należy wziąć pod uwagę, że:

  • Suma mocy wszystkich żarówek składających się na instalację nie może przekraczać mocy transformatora.
  • Transformator podłącza się do sieci 230 V.
  • Transformator może być stosowany na zewnątrz, posiada klasę szczelności IP44
  •  Transformator należy podłączyć do sieci 230 V po podłączeniu przewodu SPT do transformatora.

Aby wybrać odpowiedni transformator o określonej mocy należy zsumować moc wszystkich żarówek, które będą podłączone do danego transformatora i wybrać taki którego moc będzie zbliżonej wartości sumy. Np. jeżeli suma mocy żarówek wynosi 55 Watt należy wybrać transformator o mocy 60 Watt.

1

Wyróżnia się następujące rodzaje transformatorów:

  • Transformator 10,5 Watt
  • Transformator 21 Watt
  • Transformator 22 Watt
  • Transformator 45 Watt
  • Transformator 60 Watt
  • Transformator 150 Watt

 

Podłączenie przewodu głównego do transformatora o mocy 10,5 Watt, 21 Watt, 22 Watt odbywa się bezpośrednio za pomocą wtyczki którą dociskamy po włożeniu zakrętką uszczelniającą. 

Natomiast w przypadku transformatora o mocy 45 Watt, 60 Watt oraz 150 Watt przewód główny SPT podłącza się za pomocą adaptera.  

adapter

Podłączenia nie wymagają żadnych dodatkowych urządzeń oraz specjalistycznej wiedzy. Transformator umieszcza się np. na drewnianym stelarzu. Może on być umieszczony na zewnątrz, ponieważ jest odporny na warunki atmosferyczne,