Montaż instalacji

1. Montaż instalacji nawodnieniowej

1.1. Wytyczenie projektu systemu automatycznego nawadniania w terenie.

W pierwszej kolejności wyznaczamy w terenie miejsce usytuowania zraszaczy. Do tego celu można wykorzystać słupki, które należy wbić w ziemię w miejscach wszystkich zraszaczy i w punktach charakterystycznych tj. rozgałęzienia, zmiana kierunku trasy systemu. Kolejną czynnością jest wyznaczenie przebiegu całej sieci rurociągów przy użyciu gipsu, wapna, sznurka lub innego materiału.

1.2. Przygotowanie wykopów i ułożenie przewodów

Wykopy można wykonać przy użyciu łopaty lub koparki łańcuchowej metodą „na odkład” na głębokość ok. 30-40cm. W miejscu instalacji zraszacza wykop należy poszerzyć , co pozwoli na łatwiejszy montaż.

  • W przypadku kiedy instalacja jest montowana w istniejącym ogrodzie, a wykopy przebiegają przez trawnik zaleca się wycięcie darni i odkład na folii, aby nie brudzić ani nie zniszczyć trawnika wokół wykopów. Darń składujemy do zakończenia prac, ponieważ posłuży do zakrycia wykopów, a w ciągu kilku tygodni zregeneruje się całkowicie i nie będzie śladów jakiejkolwiek ingerencji w ogrodzie.
  • W przypadku kiedy instalacja przebiega pod utwardzoną nawierzchnią np. pod chodnikiem zaleca się umieszczenie na poziomie instalacji zatkanego z obu stron przewodu i wciśnięcie go w ziemię pod nawierzchnię przy pomocy młotka.

W wykonanych wykopach układamy rury i montujemy całą instalację zgodnie z projektem przy użyciu złączek. W celu zapewnienia szczelności instalacji gwinty kształtek połączeniowych owijamy taśmą teflonową.

1.3. Montaż zraszaczy i mikrozraszaczy oraz układanie linii kroplujących

Wyróżniamy dwa podstawowe sposoby podłączania zraszaczy do rur zasilających:

  • bezpośrednio na rurze (sztywne, nie zalecane)
  • za pomocą odcinka giętkiego przewodu (elastyczne, zalecane)

Mocowanie zraszaczy bezpośrednio na rurze jest tanie i łatwe w montażu, lecz niezalecane ze względu na podatność na uszkodzenia przy obciążeniu zraszacza.

Drugi sposób połączenia można uzyskać za pomocą odcinka giętkiego przewodu o małej średnicy. Sposób ten jest bezpieczniejszy i pozwala na zainstalowanie zraszacza w pozycji pionowej, jeśli rura zasilająca biegnie ze spadkiem.

Zarówno w jednym jak i w drugim przypadku połączenie z rurą zasilającą realizowane jest za pomocą obejmy nakładanej na rurę. Przed założeniem obejmy należy sprawdzić czy posiada ona uszczelkę na właściwym miejscu. Następnie należy zamocować obejmę ustawiając wyjście w odpowiedniej pozycji (do góry lub w bok) oraz dokręcić śruby mocujące, aby uniemożliwić przesuw obejmy na rurze. Otwór w rurze należy wywiercić wiertarką uważając, aby nie przewiercić przeciwległej ścianki rury.

Sposób połączenia mikrozraszaczy jest bardzo szybki i prosty. Dyszę mikrozraszacza łączymy z wężykiem połączeniowym zaopatrzonym z obu stron w końcówki bagnetowe, a następnie wężyk wkręcamy w końcówkę bagnetową wciśniętą w uprzednio nawiercony otwór w rurze zasilającej. Wężyk posiada standardowo długość 50 cm i komplet końcówek. W przypadku, kiedy wymagana jest większa długość wężyka można je łączyć bądź zastosować wężyk o odpowiedniej długości cięty z krążka.

Linie kroplujące łączymy z rurą zasilającą za pomocą złączek wciskanych. Są one także wykorzystywane do wszelkich innych połączeń linii (np. przy bocznych odgałęzieniach). Układanie linii kroplujących nie sprawia większych trudności. Także wciskanie złączek, które za pierwszym razem może wydawać się kłopotliwe, po kilku razach staje się proste. Należy je wciskać płynnym ruchem nadgarstków w górę i w dół aż do całkowitego wejścia złączki w rurę. W chłodniejsze dni (wiosna, jesień) rurę lub linię można podgrzać za pomocą nagrzewnicy lub podgrzanej wody w naczyniu.

1.4. Studzienki rozdzielcze i odwadniające

Studzienki stosuje się w celu zabezpieczenia umieszczanych w nich zaworów elektromagnetycznych lub kulowych (w zależności od rodzaju sterowania) przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Montujemy je w dostępnych miejscach, umożliwiających prowadzenie prac związanych z ustawianiem zaworów oraz ich odwadnianiem na okres zimowy. Sposób montażu zaworów w studzienkach powinien umożliwiać grawitacyjny odpływ wody . W celu ochrony przed zamuleniem studzienki w trakcie opadów deszczu wykonujemy podsypkę żwirową o grubości ok. 15 cm.

W pewnych sytuacjach możemy uniknąć stosowania studzienek rozdzielczych, np. w przypadku, kiedy istnieje możliwość montażu zaworów w piwnicy, garażu lub budynku gospodarczym (często w pomieszczeniu, gdzie znajduje się hydrofor).

Studzienki spustowe stosujemy w celu odwodnienia instalacji na okres zimowy. Ponieważ są one używane przy grawitacyjnym sposobie odwadniania instalujemy je w najniższych punktach terenu. W zależności od ukształtowania terenu i jego wielkości punkty spustowe projektujemy osobno dla każdej sekcji lub jeden zbiorczy dla całego systemu. Punkt taki składa się z zaworu kulowego umieszczonego na końcu rury wprowadzonego do studzienki. W studzience należy wykonać podsypkę żwirową ułatwiającą filtrację wody, której grubość zależy od rodzaju gruntu w podłożu. W przypadku gruntów lekkich (piaszczystych) wystarczająca będzie ok. 10 cm warstwa zapobiegająca zamulaniu studzienki. W przypadku gruntów cięższych grubość podsypki powinna umożliwiać przejęcie ilość wody skierowanej do danej studzienki.

Innym sposobem na grawitacyjne odwadnianie instalacji jest zastosowanie zaworów płuczących. Montaż tych zaworów nie wymaga stosowania studzienek, ponieważ są to zawory automatyczne, które zamykają się, gdy instalacja jest pod ciśnieniem, a ponownie otwierają się na koniec nawadniania, pozwalając na opróżnienie rury. Zawory te wymagają tylko umieszczenia ich w obsypce filtracyjnej. Od góry obsypka przykrywana jest warstwą darni, więc punkt spustowy jest niewidoczny i nie wpływa na wygląd otoczenia. W sytuacjach, gdy trudno jest wykonać sieć rozprowadzającą ze spadkami umożliwiającymi odwodnienie grawitacyjne instalację należy opróżniać na zimę poprzez przedmuchanie strumieniem sprężonego powietrza za pomocą sprężarki

1.5. Automatyka sterowania

W skład układu sterowania, jak już wcześniej wspomniano, wchodzą:

  • sterownik wraz z transformatorem
  • zawory elektromagnetyczne
  • wyłącznik nawadniania
  • okablowanie

Sterownik należy instalować w miejscu nienarażonym na działanie czynników atmosferycznych oraz ingerencję osób niepowołanych (np. wtedy, gdy instalujemy system nawadniający w miejscach dostępnych publicznie, jak parki, skwery itp.). Z drugiej strony użytkownik musi posiadać łatwy dostęp do sterownika w celu jego obsługi. Jeżeli sterownik nie posiada wbudowanego transformatora napięcia, lecz stanowi on osobny element zaleca się umieszczanie obu tych elementów w hermetycznej skrzynce osłonowej.

Sterownik łączymy z cewkami zaworów elektromagnetycznych za pomocą kabli sterujących. Stosujemy tu kable wielożyłowe, z których jedna wspólna żyła służy do połączenia wszystkich zaworów ze złączem sterownika oznaczonym literą „C” (COMMON, tzn.wspólny), a pozostałe żyły służą do połączenia poszczególnych zaworów ze złączami sterownika oznaczonymi kolejnymi numerami 1, 2, 3 itd., które oznaczają poszczególne sekcje nawodnieniowe. Jeżeli, więc dany zawór elektromagnetyczny połączymy ze złączem sterownika oznaczonym numerem np. 1, będzie to oznaczało, że sekcja wyposażona w ten zawór jest pierwszą sekcją nawodnieniową.

Miejsce zainstalowania wyłącznika należy wybrać tak, aby znajdował się on na terenie odkrytym, wystawionym na działanie deszczu. Nie może on oczywiście znajdować się w zasięgu oddziaływania zraszaczy.

Do łączenia kabli elektrycznych należy używać hermetycznych konektorów połączeniowych. Kable należy układać w wykopach razem z rurami w celu minimalizacji robót ziemnych. Jeśli zawory umieszczone są w pomieszczeniu, kable należy prowadzić w listwach osłonowych.

1.6. Płukanie instalacji

Jest to bardzo ważna czynność, którą musimy wykonać w celu poprawnego działania systemu. Przeprowadzamy ją zawsze przed montażem elementów, które mogą ulec zapchaniu przez zanieczyszczenia i odpady powstałe w trakcie montażu instalacji (piasek w rurach, skrawki polietylenu po wierceniu otworów pod obejmy itp.). Szczególnie istotne jest, aby płukanie przeprowadzić przed założeniem okularów na końcówki linii kroplujących.

1.7. Test poprawności działania systemu

Test sprawdzający wykonujemy po całkowitym zakończeniu montażu instalacji, ale przed zasypaniem rur. Obsypujemy tylko zraszacze i studzienki w celu ich unieruchomienia. Następnie otwieramy ze sterownika kolejno wszystkie sekcje, aby sprawdzić, czy nie występują przecieki. Jeśli instalacja jest szczelna możemy przystąpić do zasypywania rur. Do tego celu używamy ziemi wydobytej z wykopów oraz darni (jeśli była zdejmowana). Ostatnią czynnością pozostającą do wykonania jest ustawienie sektorów i zasięgów działania zraszaczy. Następnie należy zaprogramować sterownik czasowy i w obecności inwestora przeprowadzić próbę poprawności działania systemu.

2. Eksploatacja systemu nawadniającego

Podstawą poprawnej eksploatacji systemu nawadniającego jest dokładny instruktaż udzielony użytkownikowi przez firmę instalującą. Należy go przeprowadzić zaraz po zakończeniu prac montażowych. Zalecenia eksploatacyjne dla użytkownika powinny dotyczyć następujących zagadnień:

  • Właściciel powinien dostać szkic instalacji wraz z informacją, na jakiej głębokości ułożony jest rurociąg.

Takie informacje mogą zapobiec zniszczeniu instalacji podczas innych prac montażowych na działce. Taki sam szkic powinien posiadać wykonawca, gdyż często występuje konieczność rozbudowy istniejącego systemu lub jego przeróbek. Jest to szczególnie istotne, jeżeli klienta i firmę instalatorską dzieli znaczna odległość.

  • Obsługa sterownika.

Jest to sprawa bardzo istotna i należy dołożyć wszelkich starań, żeby klient dokładnie zrozumiał zasadę programowania sterownika. Najlepiej wraz z klientem kilka razy dla przykładu zaprogramować sterownik, krok po kroku dokładnie wyjaśniając poszczególne ustawienia. Dodatkowo właściciel instalacji musi zdawać sobie sprawę z konieczności corocznej wymiany baterii przed nowym sezonem. Dla instalatorów ważnym elementem przy instalowaniu sterownika jest poprawny wybór miejsca montażu. Należy pamiętać, że jeżeli sterownik przeznaczony jest do instalacji wewnątrz budynku to zainstalowanie go na zewnątrz bez skrzynki hermetycznej może doprowadzić do uszkodzenia urządzenia.

  • Zapoznanie klienta z obsługą wyłącznika nawadniania (jeśli występuje w instalacji).
  • Poinstruowanie klienta o konieczności odwadniania i zabezpieczania instalacji na okres zimowy.

W przypadku odwadniania w sposób grawitacyjny należy otworzyć zawory kulowe zlokalizowane w studzienkach spustowych. Po zakończeniu odwadniania zawory te należy zostawić w pozycji półotwartej. Jeśli nie przewidziano studzienek odwadniających, instalację należy przedmuchać strumieniem sprężonego powietrza za pomocą kompresora. Jeśli w instalacji występuje filtr dyskowy należy pamiętać, aby także usunąć z niego wodę. Sterownik należy odłączyć od zasilania 220V.

  • Zwrócenie uwagi na potrzebę okresowego czyszczenia filtra dyskowego (jeśli występuje w instalacji)