System nawadniania - zrób to sam - 01. Jak zmierzyć źródło wody

2019-08-31

Projektowanie systemu nawadniania powinniśmy zawsze zacząć od określenia źródła wody. Ten krok jest nagminnie pomijany przez niedoświadczonych instalatorów, którzy liczą na to, że "jakoś to będzie" metodą prób i błędów. Tymczasem wykonując kilka prostych czynności można zaoszczędzić wiele nerwów, pieniędzy i czasu. Pomiar źródła wody trwa kilka sekund, a dzięki niemu możemy realnie ocenić możliwości naszego ujęcia i uniknąć kosztownych pomyłek.

Pomyłki wynikające z braku informacji o wydajności i ciśnieniu źródła

  • wybór zbyt wydajnych urządzeń zraszających do ogrodu
  • niepotrzebne i niekorzystne przewymiarowanie średnic elementów łączeniowych i rur
  • nieodpowiednio podzielone sekcje nawodnieniowe
  • niepoprawna praca urządzeń - przekroczenie ciśnień roboczych urządzeń
  • nie działający system - niedostatecznie wydajne źródła wody do obsługi systemu nawodnieniowego (nie wynurzające się zraszacze, brak wody w przewodzie kroplującym)

Jakie parametry źródła wody należy zmierzyć?

  • ciśnienie źródła wody
  • wydajność źródła wody

Kiedy dokonywać pomiaru źródła wody

Wydajność przepływu i ciśnienie zaleca się mierzyć wczesnym rankiem lub późnym wieczorem. Parametry kranu podłączonego do sieci wodociągowej mogą mieć dużą amplitudę w zależności od pory użytkowania- w ciągu dnia, szczególnie latem, gdy wiele osób korzysta z wody zarówno ciśnienie jak i wydajność może być mniejsza.

Jak zmierzyć ciśnienie wody w kranie

Jednostką ciśnienia jest atmosfera. Aby system działał poprawnie ciśnienie powinno być powyżej 2,5 atm. Aby zmierzyć ciśnienie należy na kran zewnętrzny nakręcić manometr dostępny w każdym sklepie hydraulicznym lub budowlanym. Aby pomiar był odpowiedni należy wszelkie inne zawory (i w domu i na działce) zakręcić i odkręcić maksymalnie zawór czerpalny. Przeczytać pomiar z manometru i zapisać otrzymaną wartość.

Jak zmierzyć przepływ w kranie

Aby zmierzyć przepływ należy przygotować naczynie o znanej objętości oraz stoper. Odpowiednim naczyniem może być wiadro o pojemności minimum 10l (im większa pojemność tym precyzyjniejszy odczyt). Następnie podstawić naczynie pod kranem / zaworem, z którego będziemy zasilać nawodnienie i odkręcić zawór. Należy odmierzyć czas napełnienia wiadra  za pomocą stopera.

Otrzymany pomiar zapisujemy na kartce i dokonujemy prostych obliczeń po których otrzymamy wartość wyrażoną w metrach sześciennych na godzinę:

objętość naczynia (litry) podzielić przez czas napełnienia (sekundy), pomnożyć przez 3,6.

Przykład:

Wiaderko 10l napełniło się w 12 sekund --> 10:12x3,6=3 m3/h

Jak wykorzystać pozyskane informacje?

Ciśnienie wody - ciśnienie wody decyduje o wielu czynnikach w systemie nawadniania ogrodu:

  • o podnoszeniu zraszaczy (jeżeli ciśnienie jest za małe zraszacze mogą się nie wynurzać poprawnie, aby dowiedzieć się czy otrzymana w pomiarach wartość jest wystarczająca należy zapoznać się z wymaganiami urządzeń zraszających. Każdy zraszacz w zakładce Parametry techniczne ma wyszczególnione ramy zalecanego ciśnienia roboczego)
  • o promieniu zraszania (każdy zraszacz posiada tabele zasięgów, z której możemy wyczytać jakie promienie zraszania otrzymamy przy danej wartości ciśnienia)
  • o wielkości kropel zraszania (zbyt duże ciśnienie robocze może doprowadzić do niekorzystnego mgławienia urządzeń)
  • o prędkości wody w rurociągach
  • o trwałości systemu (przekraczanie ciśnień roboczych urządzeń może prowadzić do awarii systemu, uszkodzeń sprzętu i odkształceń)

Wydajność wody - do tego parametru odnosimy się przy podziale instalacji na sekcje. To informacja ile wody mamy do dyspozycji w danej jednostce czasu. Jeżeli wydajność źródła jest mała (tj. poniżej 1,5 m3/h) należy wybrać urządzenia ekonomiczne lub utworzyć mniejsze sekcje nawodnieniowe. Dokonując podziału systemu na sekcje należy pamiętać o tym, że suma przepływów urządzeń nie może być większa niż wydajność kranu. Dobrym zwyczajem jest zostawianie marginesu błędu ok. 0,5 m3/h, szczególnie, jeżeli pobór wody odbywa się z sieci wodociągowej na której wydajność nie mamy wpływu.